Đất 5%: 5 điều cần biết trước khi sử dụng để không hối tiếc

Thị trường bất động sản có một thuật ngữ được rất nhiều người sử dụng nhưng vẫn còn mơ hồ về nghĩa, đó là đất 5%. Vậy đất 5% là gì, mục đích sử dụng như thế nào, có được xây nhà và sổ đỏ cho loại đất này hay không?

  1. 1. Đất 5% là đất gì?

Đất 5% là thuật ngữ do người dân tự đặt tên, còn trong luật định không có khái niệm đó. Điều 132 Luật Đất đai năm 2013 có nêu: “Căn cứ vào quỹ đất, đặc điểm và nhu cầu của địa phương, mỗi xã, phường, thị trấn được lập quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích không quá 5% tổng diện tích đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản để phục vụ cho các nhu cầu công ích của địa phương”. Như vậy, đất 5% trên thực tế là đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn. Cụ thể, quỹ đất 5% thường được sử dụng vào những mục đích sau:

  • Xây dựng các công trình công cộng của xã, phường, thị trấn
  • Bồi thường cho người có đất được sử dụng để xây dựng công trình công cộng
  • Xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương

Trường hợp đất 5% chưa sử dụng vào những mục đích trên, thì UBND cấp xã có thể cho hộ gia đình, cá nhân tại địa phương thuê để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản theo hình thức đấu giá để cho thuê. Thời hạn sử dụng đất đối với mỗi lần thuê không quá 5 năm. Tiền thu được từ việc cho thuê đất này phải nộp vào ngân sách nhà nước do UBND cấp xã quản lý và chỉ được dùng cho nhu cầu công ích của địa phương theo quy định của pháp luật.

một người đang đứng xem và chỉ tay về một khu đất trống
Đất 5% là một thuật ngữ do người dân tự đặt tên, còn trong luật định không có khái niệm này. Ảnh minh họa

  1. 2. Đất 5% có được cấp sổ đỏ không?

Theo Luật Đất đai năm 2013, trường hợp đất trích từ quỹ nông nghiệp của xã từ sau năm 1993 thì không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và đất này không được sử dụng vào mục đích ở, xây dựng hay kinh doanh.

Trường hợp đất được trích từ quỹ nông nghiệp của xã trước ngày 15/10/1993, từ đó đến nay xã không thu hồi, cá nhân/ hộ gia đình sử dụng đất ổn định và không tranh chấp thì đất đó có thể được cấp sổ đỏ. Người sử dụng đất cần phải có một trong các giấy tờ tại điều 100 Luật Đất đai năm 2013 để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ví dụ như: Giấy tờ về quyền sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong Sổ đăng ký ruộng đất, Sổ địa chính trước ngày 15/10/1993; giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa, nhà tình thương gắn liền với đất

  1. 3. Có được xây nhà trên đất 5%?

Theo Khoản 3 Điều 132 Luật Đất đai năm 2013, đất công ích (bao gồm đất 5%) thuộc quỹ đất nông nghiệp do UBND cấp xã nơi có đất quản lý, sử dụng theo kế hoạch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Mặt khác, Điều 12 Luật Đất đai năm 2013 quy định người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đất đúng mục đích, ví dụ đất nông nghiệp chỉ được sử dụng để sản xuất nông nghiệp, nếu muốn xây nhà phải chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở. Tuy nhiên, không phải trường hợp đất nông nghiệp nào cũng đủ điều kiện để chuyển đổi mục đích sử dụng.

Như vậy, việc xây nhà trên đất 5% là hành vi vi phạm pháp luật do không sử dụng đất đúng mục đích. Nếu cố tình vi phạm, việc xây nhà trên đất 5% sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật, mức phạt tiền sẽ tùy thuộc vào diện tích đất tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng trái phép (từ đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp).

1 ngôi nhà bị khoanh đỏ
Việc xây nhà trên đất 5% là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt theo quy định. Ảnh minh họa

  1. 4. Thu hồi đất 5% có được bồi thường không?

Điều 76 Luật Đất đai năm 2013 nêu rõ, khi nhà nước thu hồi đất, có 5 trường hợp không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất, bao gồm:

- Đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, trừ trường hợp đất nông nghiệp được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân quy định tại khoản 1 Điều 54 của Luật này

- Đất được Nhà nước giao cho tổ chức thuộc trường hợp có thu tiền sử dụng đất nhưng được miễn tiền sử dụng đất

- Đất được Nhà nước cho thuê trả tiền thuê đất hàng năm; đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng

- Đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn

- Đất nhận khoán để sản xuất nông lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối

Xét theo trường hợp thứ 4 (Đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn) thì có thể khẳng định, đất 5% khi bị thu hồi sẽ không được bồi thường về đất, chỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất (chi phí san lấp mặt bằng, cải tạo độ màu mỡ của đất, chi phí gia cố khả năng chịu lực, sụt lún đất…)

  1. 5. Đất 5% có được chuyển nhượng không?

Vì là quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích, nên đất 5% thuộc thẩm quyền quản lý của xã, phường, thị trấn nơi có đất. Cá nhân/ hộ gia đình chỉ được thuê đất thuộc quỹ đất công ích để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hoa màu theo hình thức đấu giá đất để thuê. Người thuê đất 5% chỉ được sử dụng đất đúng với mục đích đã thuê, hết thời hạn thuê phải trả lại đất chứ không được phép chuyển nhượng.

Bài viết liên quan

Dịch Covid-19 là cơ hội để mua bất động sản giá rẻ
Dịch Covid-19 là cơ hội để mua bất động sản giá rẻ
Dịch bệnh Covid-19 khiến thị trường bất động sản chững lại, nhiều phân...
Giá mặt bằng bán lẻ lao dốc, nhà đầu tư cho thuê ngồi trên đống lửa vì COVID-19
Giá mặt bằng bán lẻ lao dốc, nhà đầu tư cho thuê ngồi trên đống lửa vì COVID-19
Vốn đã ảm đạm, hàng loạt cửa hàng đóng cửa trước đó thì mới đây UBND...
Không thể bỏ bảo lãnh bán nhà
Không thể bỏ bảo lãnh bán nhà "trên giấy"
Bỏ bảo lãnh mua bán nhà ở hình thành trong tương lai sẽ đẩy rủi ro về phía...
Nghị định 25:
Nghị định 25: "Cú hích" mới cho thị trường bất động sản
Theo các chuyên gia trong ngành, trong bối cảnh thị trường BĐS đang gặp khó khăn...
Thị trường bất động sản ế ẩm do dịch Covid-19: Bộ Xây dựng đề xuất gói hỗ trợ
Thị trường bất động sản ế ẩm do dịch Covid-19: Bộ Xây dựng đề xuất gói hỗ trợ
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, ông Nguyễn Trọng Ninh, Cục trưởng Cục...
Không thể bỏ bảo lãnh bán nhà
Không thể bỏ bảo lãnh bán nhà "trên giấy"
Bỏ bảo lãnh mua bán nhà ở hình thành trong tương lai sẽ đẩy rủi ro về phía...
Nhà đầu tư loay hoay tìm bến đỗ cho dòng tiền
Nhà đầu tư loay hoay tìm bến đỗ cho dòng tiền
Nhiều nhà đầu tư loay hoay tìm sản phẩm nhà đất để đầu tư khi nguồn cung...
Ế ẩm vì vắng khách, nhiều khách sạn Nha Trang cửa đóng then cài
Ế ẩm vì vắng khách, nhiều khách sạn Nha Trang cửa đóng then cài
Nhiều khách sạn lớn, nhỏ ở TP Nha Trang (Khánh Hoà) đã bắt đầu đóng cửa vì...
Lời cảnh tỉnh cho nhà đầu tư đất nền
Lời cảnh tỉnh cho nhà đầu tư đất nền
Theo một số chuyên gia trong ngành, những tiềm ẩn về rủi ro và tác động tiêu...
Người thuê nhà có được miễn, giảm tiền thuê mặt bằng trong đại dịch Covid-19?
Người thuê nhà có được miễn, giảm tiền thuê mặt bằng trong đại dịch Covid-19?
Xoay quanh vấn đề nhiều hàng quán phải đóng cửa do dịch Covid-19, nhiều câu...
Thị trường ngày 20/3: Dầu thô Mỹ bật tăng 25%, vàng tiếp đà giảm
Thị trường ngày 20/3: Dầu thô Mỹ bật tăng 25%, vàng tiếp đà giảm
Sắc xanh đã trở lại thị trường dầu và ngũ cốc khi Tổng thống Mỹ Donald...
3 nguyên tắc phải biết khi chọn đồ nội thất cho nhà mới
3 nguyên tắc phải biết khi chọn đồ nội thất cho nhà mới
Với thị trường bất động sản hiện nay, việc mua một căn nhà mới cho gia...
4 loại hình bất động sản sẽ tăng trưởng đột biến giúp nhà đầu tư
4 loại hình bất động sản sẽ tăng trưởng đột biến giúp nhà đầu tư "hái ra tiền" trong mùa dịch
Nhu cầu thị trường ngách như mô hình kho vận tự động hóa và kho lạnh sẽ...
Phân khúc bất động sản nào sẽ nóng giữa đại dịch Covid-19?
Phân khúc bất động sản nào sẽ nóng giữa đại dịch Covid-19?
Dịch bệnh Covid-19 rõ ràng đã có những tác động ngắn hạn lên nhiều phân...
Kịch bản nào cho giá nhà đất giữa cú sốc mang tên Covid-19?
Kịch bản nào cho giá nhà đất giữa cú sốc mang tên Covid-19?
Kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát, một trong những câu hỏi được đặt ra...
Nhu cầu thuê trọ giảm mạnh tại các đô thị lớn
Nhu cầu thuê trọ giảm mạnh tại các đô thị lớn
Nhiều hộ kinh doanh phòng trọ cho thuê tại các đô thị lớn đang gặp khó khăn...
Kiếm tiền tỷ từ đi buôn nhà nát
Kiếm tiền tỷ từ đi buôn nhà nát
Những căn nhà nát, cũ kĩ tại khu ven Tp.HCM, sau khi mua xong tu sửa lại nhà đầu...
NHNN hạ lãi suất, giúp tháo gỡ khó khăn
NHNN hạ lãi suất, giúp tháo gỡ khó khăn
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa thông báo giảm một loạt lãi suất, bắt đầu...
Ba loại bất động sản dành cho nhà đầu tư có một tỉ đồng
Ba loại bất động sản dành cho nhà đầu tư có một tỉ đồng
Căn hộ có vị trí tốt, đất nền và tài sản có thể khai thác được như nhà...
Bất cập sau khi ban hành bảng giá đất mới
Bất cập sau khi ban hành bảng giá đất mới
Bảng giá đất giai đoạn 2015 - 2019 hết hiệu lực từ ngày 31-12-2019. Bảng giá...
Ngoài BĐS nghỉ dưỡng, phân khúc nào chịu ảnh hưởng của Covid-19?
Ngoài BĐS nghỉ dưỡng, phân khúc nào chịu ảnh hưởng của Covid-19?
Bên cạnh bất động sản nghỉ dưỡng, bất động sản bán lẻ cũng đang là...
Dịch Covid 19 rồi sẽ sớm qua đi, chỉ còn nhà đầu tư nhìn xa trông rộng sẽ ở lại
Dịch Covid 19 rồi sẽ sớm qua đi, chỉ còn nhà đầu tư nhìn xa trông rộng sẽ ở lại
Giữa mùa bán tháo cổ phiếu vì dịch bệnh, thì các nhà đầu tư thông minh, nhìn...
Ảnh hưởng của dịch Covid-19: Người lo lắng thì gửi tiền ngân hàng, người lạc quan hơn vẫn mua đất
Ảnh hưởng của dịch Covid-19: Người lo lắng thì gửi tiền ngân hàng, người lạc quan hơn vẫn mua đất
Không thể phủ nhận, dịch Covid-19 đã khiến thị trường BĐS “ngấm đòn” ở...
Trong khó khăn thách thức, nhiều nhà đầu tư BĐS coi đây là cơ hội và lạc quan vào thị trường trong dài hạn
Trong khó khăn thách thức, nhiều nhà đầu tư BĐS coi đây là cơ hội và lạc quan vào thị trường trong dài hạn
Đây chỉ là giai đoạn ngắn thử thách của thị trường BĐS. Những nhà đầu...
Trở ngại của thị trường bất động sản không nằm ở sức cầu
Trở ngại của thị trường bất động sản không nằm ở sức cầu
Nhu cầu tiêu thụ BĐS tại TP.HCM vẫn rất cao nhưng tác động từ việc thiếu...
Thị trường bất động sản 2020: Vào chiều sâu, ít nguy cơ
Thị trường bất động sản 2020: Vào chiều sâu, ít nguy cơ
Năm 2020 dù thị trường bất động sản có những nguy cơ giảm tốc, nhưng nhìn...
Làm sổ đỏ năm 2020 phải nộp những khoản phí gì, thủ tục ra sao?
Làm sổ đỏ năm 2020 phải nộp những khoản phí gì, thủ tục ra sao?
Theo quy định hiện hành, người dân chỉ được nhận sổ đỏ (Giấy chứng...
Phân khúc nào vào tầm ngắm nhà đầu tư ngoại?
Phân khúc nào vào tầm ngắm nhà đầu tư ngoại?
Giới quan sát thị trường nhận định, trong bối cảnh căng thẳng chính trị và...
Nhà giá rẻ đã hiếm, nay càng khó tìm hơn
Nhà giá rẻ đã hiếm, nay càng khó tìm hơn
Số lượng dự án căn hộ giá bình dân dưới 2 tỉ đồng/căn ngày càng khan...